بحران قیمت رم در بازار جهانی

بازار حافظه در سال ۲۰۲۵ وارد یکی از شدیدترین دوره‌های افزایش قیمت در تاریخ خود شد. قیمت DRAM تا پایان سه‌ماهه سوم ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۱۷۲ درصد رشد کرد.  TrendForce پیش‌بینی کرده که قیمت‌های قراردادی DRAM در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ نیز ۵۵ تا ۶۰ درصد دیگر افزایش یابد. این اعداد برای یک قطعه‌ای که تا چند سال پیش یکی از ارزان‌ترین اجزای الکترونیک مصرفی به حساب می‌آمد، کاملاً بی‌سابقه است.

آنچه این بحران را از کمبودهای چرخه‌ای گذشته متمایز می‌کند، یک تغییر استراتژیک ساختاری است، نه صرفاً عدم تطابق عرضه و تقاضا. تولید DRAM و NAND برای دهه‌ها محرک اصلی صنعت حافظه بود، اما امروز این معادله کاملاً معکوس شده است. سه تولیدکننده بزرگ جهان یعنی سامسونگ، SK Hynix و میکرون، ظرفیت محدود تولیدی خود را به سمت محصولات سازمانی پرسود هدایت کرده‌اند و بازار مصرفی سهم خود را از دست داده است.

تاثیر هوش مصنوعی بر قیمت رم

ریشه این بحران را باید در انفجار تقاضای هوش مصنوعی جست‌وجو کرد. NVIDIA عملاً به مشتری‌ای تبدیل شده که قدرت خرید آن با بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گوشی جهان برابری می‌کند. شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، گوگل و متا برای تامین زیرساخت مدل‌های بزرگ زبانی و دیتاسنترهای خود، حجم عظیمی از حافظه HBM و DDR5 را جذب می‌کنند.

میکرون از سپتامبر ۲۰۲۵ ارائه قیمت DRAM را برای یک هفته متوقف کرد و سپس قیمت DDR4، DDR5، LPDDR4 و LPDDR5 را بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش داد. این تصمیم موجی از نگرانی در زنجیره تامین ایجاد کرد. سامسونگ نیز نهایی کردن قراردادهای DRAM خود را چند هفته به تعویق انداخت که این اقدام در یک هفته باعث جهش ۲۵ درصدی قیمت DDR در بازار آزاد شد.

تا سال ۲۰۲۶، یک از هر پنج بیت NAND برای کاربردهای هوش مصنوعی مصرف می‌شود و این سهم تا ۳۴ درصد از ارزش کل بازار را در بر خواهد گرفت. به این معنا که رقابت بر سر رم دیگر نه بین شرکت‌های سخت‌افزاری، بلکه بین غول‌های نرم‌افزاری و هوش مصنوعی جریان دارد.

بیشتر بخوانید:

تاریخ عرضه و قیمت گوشی OpenAI در ایران

آپدیت One UI 8.5 سامسونگ رونمایی شد

تاثیر قیمت رم بر قیمت گوشی و کامپیوتر

فشار قیمتی حافظه دیگر در انبارهای تولیدکنندگان متوقف نمانده و مستقیماً به محصول نهایی رسیده است. قیمت قراردادی DRAM در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ بیش از ۷۵ درصد نسبت به سال قبل رشد کرده و از آنجا که حافظه ۱۰ تا ۱۵ درصد از هزینه تمام‌شده گوشی را تشکیل می‌دهد، این موضوع به افزایش کلی ۸ تا ۱۰ درصدی هزینه تولید در ۲۰۲۵ منجر شده است.

برندهای اندرویدی در بخش میان‌رده که رم یک مزیت بازاریابی کلیدی برای آن‌هاست، در تنگنا قرار گرفته‌اند. پایین‌ترین بخش بازار گوشی احتمالاً در سال ۲۰۲۶ به مدل‌های پایه با ۴ گیگابایت رم باز خواهد گشت. در بازار لپ‌تاپ نیز وضعیت دشوار است. سهم DRAM و NAND از هزینه تولید لپ تاپ در سال ۲۰۲۶ از ۲۰ درصد عبور می‌کند و اگر برندها این هزینه را به مصرف‌کننده منتقل کنند، قیمت خرده فروشی لپ تاپ ممکن است ۵ تا ۱۵ درصد افزایش یابد.

برای خریداران گوشی، این شرایط به معنای انتخاب بین پرداخت بیشتر یا پذیرش مشخصات پایین تر است و این معادله تا رفع بحران عرضه، تغییری نخواهد کرد.

منبع:

Memory Price Surge to Persist in 1Q26; Smartphone and Notebook Brands Begin Raising Prices and Downgrading Specs, Says TrendForce